انواع ویتامین و خواص آن

ويتامين‌هاي گروه B اهميت بالايي در حفظ انرژي بدن دارند اما اين ويتامين در بدن ذخيره نمي‌شود و تامين آن از طريق موادغذايي ضروري است. البته ويتامين B۱۲ تنها ويتامين گروه B محسوب مي‌شود كه داراي ذخاير كبدي براي تامين نيازهاي بدن به مدت ۵ تا ۷ سال بوده و تنها در گياهخواران مطلق، كمبود آن به چشم مي‌خورد.
انواع ویتامین و خواص آنويتامين‌ها نقش حياتي براي سلامت انسان داشته و وجود آنها در بدن براي ادامه بقا لازم و ضروري است. ويتامين‌ها به دو گروه تقسيم مي‌شوند؛ برخي محلول در آب و برخي محلول در چربي هستند.

از طرفي بهترين راه دريافت اين تركيبات موثر رعايت تنوع و تعادل در برنامه غذايي و استفاده مناسب از تمام گروه‌هايي غذايي به ويژه ميوه‌ها و سبزيجات است. كمبود ويتامين‌ها در بدن، علائم متفاوتي ايجاد مي‌كند كه گاهي بسيار خفيف و گاهي خطرناك و غيرقابل جبران است. از اين رو مي‌توان به نقش حياتي آنها پي برد. نشانه‌هاي كمبود، با توجه به نوع هر ويتامين در نقاط خاصي از بدن ظاهر مي‌شوند.

ويتامين A

ويتامين A در كبد ذخيره مي‌شود و كمبود آن در مدت زمان كوتاه، عارضه‌اي ايجاد نمي‌كند چون كبد در مواقع ضروري مقادير زيادي از آن را براي استفاده بدن آزاد مي‌كند. برخي از بيماري‌ها مثل اختلالات جذب و اسهال چرب باعث مي‌شوند، كبد نتواند ميزان كافي از اين ويتامين راجذب كرده و در نتيجه فرد دچار علائمي از كمبود اين ويتامين مي‌شود.

اين علائم عبارت‌اند از اختلال در بينايي و شب كوري، اختلال باروري به ويژه در جنس مذكر، سقط خود به خود، كم خوني و اختلال در سيستم ايمني.

ويتامين D

ويتامين D توسط نور خورشيد در بدن ساخته مي‌شود و در مناطقي كه نور خورشيد كمتر به زمين مي‌تابد، كمبود اين ويتامين بيشتر مشاهده مي‌شود و با علائمي مثل پوكي استخوان در بزرگسالان و نرمي استخوان در كودكان در حال رشد بروز مي‌كند.

براساس آخرين تحقيقات، اين ويتامين در پيشگيري از ابتلا به افسردگي و برخي از سرطان‌ها موثر است. همچنين نقش ويتامين D در پيشگيري از ابتلا به بيماري‌ام اس هم از ديگر نتايج اين تحقيقات است.

ويتامين E و K

اگرچه كمبود ويتامين E و K چندان شايع نيست اما عوارضي از كمبود اين دو ويتامين در مواردي كه اين كمبود، شديد باشد، گزارش شده است. اين نشانه‌ها عبارت‌اند از اختلال در انعقاد خود و شكستگي‌هاي استخواني. درباره كمبود ويتامين E هم مي‌توان به اختلالات عصبي، عضلاني و توليد مثل اشاره كرد.

ويتامين‌هاي گروه B

ويتامين‌هاي گروه B اهميت بالايي در حفظ انرژي بدن دارند اما اين ويتامين در بدن ذخيره نمي‌شود و تامين آن از طريق موادغذايي ضروري است. البته ويتامين B۱۲ تنها ويتامين گروه B محسوب مي‌شود كه داراي ذخاير كبدي براي تامين نيازهاي بدن به مدت ۵ تا ۷ سال بوده و تنها در گياهخواران مطلق، كمبود آن به چشم مي‌خورد.

ويتامين B۱

ويتامين B۱ يا تيامين از آن دسته ويتامين‌هايي است كه كمبود آن در بدن با نشانه‌هاي ظاهري در پوست همراه است. اين ويتامين نقش بسيار مهمي در توليد انرژي ناشي از مصرف غذاها در بدن دارد. از ديگر علائم كمبود آن مي‌توان به بي‌اشتهايي، كاهش وزن و علائم قلبي و عصبي اشاره كرد.

ويتامين B۲

ترس يا حساسيت نسبت به نور (فتوفوبيا)، سوزش، خارش و اشك ريزش چشم، كاهش شفافيت بينايي و درد و سوزش لب‌ها و زبان از جمله مهم‌ترين نشانه‌هاي كمبود ويتامين B۲ است. در مواقعي كه شدت كمبود ويتامين بالا باشد، بروز مشكلاتي مثل شكاف و ترك خوردگي لب، شكاف در پوست گوشه دهان و شقاق گوشه لب ها، ضايعات پوستي، زبان متورم ارغواني و افزايش رشد مويرگ‌هاي اطراف قرنيه چشم نيز ديده مي‌شود.

ويتامين B۳

وقتي اين علائم را در بدن خود مشاهده كرديد، امكان دارد به كمبود ويتامين B۳ مبتلا شده باشيد: ضعف عضلاني، بي‌اشتهايي و سوء هاضمه و ضايعات پوستي. اين كمبود با تغييرات پوستي نيز بروز مي‌كند به اين ترتيب كه نواحي از پوست كه در معرض نور آفتاب هستند (دست ها، بازو، گردن و پاها) دچار ترك خوردگي، تيرگي رنگ و درماتيت پوسته ريزي‌كننده خواهندشد.

حتي گاهي كمبود نياسين سيستم عصبي را هم درگير مي‌كند كه اغلب با نشانه‌هايي مثل گيجي و منگي، التهاب عصبي و تغييرات دستگاه گوارش به شكل تحريك‌پذيري و التهاب غشاي مخاطي دهان و لوله گوارش همراه است.

ويتامين B۶

ويتامين B۶ در بدن نقش مهمي داشته و كمبود آن موجب مشكلات پوستي و عصبي در فرد مي‌شود و زماني كه بدن فرد اين ويتامين را به ميزان كافي ذخيره نكرده باشد، دچار علائمي مانند ضعف، بي‌خوابي، نوروپاتي محيطي، التهاب زبان، التهاب حفره دهان و اختلال ايمني سلولي خواهدشد.

فولات

كمبود فولات يا ويتامين B۹ منجر به بروز كم خوني در بدن شده و بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه عدم مصرف اين عنصر حياتي در دوران بارداري مي‌تواند جنين را به نقايص سيستم عصبي مبتلا كند، زيرا در صورت بروز اين كمبود هنگام بارداري، لوله عصبي جنين به صورت كامل تشكيل نمي‌شود و سلامت جنين به خطر مي‌افتد. با اين حساب توجه به مصرف كافي اين ويتامين در تمام خانم‌ها به ويژه در سنين باروري ضروري است.

ويتامين B۱۲

يكي از عوارض مهم عدم مصرف ويتامين B۱۲ ايجاد عارضه كم خوني است كه همين امر زمينه ساز بروز مشكلات عصبي و استرس‌هاي مزمن را نيز فراهم مي‌كند. بدنيست بدانيد بي‌حالي و خستگي زودرس در افراد مي‌تواند يكي از دلايل كمبود اين ويتامين باشد.

ويتامين C

اگر مي‌خواهيد كمبود ويتامين C بدن تان را رفع كنيد، سراغ مصرف تركيبات طبيعي حاوي اين ويتامين برويد، زيرا كمبود اين ويتامين نه تنها شما را مدام به انواع سرماخوردگي دچار مي‌كند بلكه ممكن است به بيماري اسكوربوت هم مبتلا شويد.

همچنين حذف ويتامين C از رژيم افراد سالم طي ۳۰ روز حتي در صورت اشباع بودن ذخاير آن در بدن، علائم كمبود را تشديد مي‌كند. بزرگسالان مبتلا به اسكوربوت ممكن است دچار تورم و خونريزي لثه، از دست دادن دندان، خواب آلودگي، خستگي، دردهاي مفاصل در پاها، تحليل عضلاني، ضايعات پوستي و تغييرات رواني مختلف شوند.

از ديگر علائم كمبود ويتامين C مي‌توان به خونريزي زيرپوستي، پيچ‌خوردگي شديد موها، درد مفاصل، تورم لثه، افسردگي، سندروم شوگرن (نوعي اختلال التهابي مزمن و وابسته به دستگاه ايمني) تب و تنگي نفس اشاره كرد.

نقش ویتامین‌ها در بدن چیست؟
ویتامین‌ها ترکیبات آلی هستند که به مقدار خیلی جزئی برای متابولیسم مواد غذایی و اعمال حیاتی بدن و رشد و نمو و تندرستی ضرورت دارند. تغذیه ناقص و رژیم غذایی نامناسب سبب کمبود یا فقدان یک یا چند ویتامین می‌شود و به بیماری‏های مختلف مانند بری بری و پلاگر می‌انجامد.
به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران؛ ویتامین‌ها ترکیبات آلی هستند که به مقدار خیلی جزئی برای متابولیسم مواد غذایی و اعمال حیاتی بدن و رشد و نمو و تندرستی ضرورت دارند. تغذیه ناقص و رژیم غذایی نامناسب سبب کمبود یا فقدان یک یا چند ویتامین می‌شود و به بیماری‏های مختلف مانند بری بری و پلاگر می‌انجامد. ویتامینها سبب تسهیل دگرگشت (سوخت و ساز بدن)، اسیدهای آمینه، چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها می‌شوند و رشد و نمو و ترمیم سلولهای بدن را میسر می‌سازند. برخی از ویتامینها سبب جذب مواد غذایی در روده می‌شوند و بعضی نیز به عنوان کاتالیزور عمل می‌کنند. عمل آنها بر روی بافتهای اپی تلیال و همچنین استخوان بوده و در مجموع هر کدام از آنها از بروز یک عارضه جلوگیری می‌کند. فونک نام Vitalamine، یعنی آمینی که حیاتی بوده و برای ادامه زندگی ضرورت دارد، را به موادی که سبب بهبود بیماری بری بری می‌شد و از گروه آمین بوده اطلاق کرد. پس از آنکه معلوم شد بسیاری از ویتامین‌ها از گروه آمین نیستند حرف e از آخر واژه ویتامین حذف و واژه Vitamin مورد قبول واقع شد.

معمولا میوه‏ها و سبزیجات منابع اصلی ویتامین‏ها هستند.

ویتامینها را به دو دسته مهم، شامل ویتامینهای محلول در آب و ویتامینهای محلول در چربی، تقسیم کرده‌اند. ویتامین E، ویتامین K، ویتامین D، ویتامین A را محلول در چربی و ویتامین C و ویتامین‌های گروه B را محلول در آب دانسته‌اند.

علاوه بر مواد معدنی، ویتامینها نیز مورد نیاز بدن هستند؛ زیرا بدون حضور آنها در غذا، سلامتی و تعادل اعضای بدن ناپایدار می‌شود و در اعمال حیاتی اختلالاتی ایجاد می‌گردد و عوارضی بروز می‌کند که گاه منجر به مرگ می‌شود. ویتامین‌ها سوخت و ساز بدن را تنظیم می‌کنند و تنها کمبود یک ویتامین می‌تواند، تمام بدن انسان را به مخاطره اندازد. خوب است بدانید که بیشتر ویتامین‏ها از منابع اصلی طبیعی استخراج می‌شوند.

ويتامين آ
1. مقدار مصرف ویتامین‌ها
گرچه هر ویتامینی به مقدار بسیار اندکی برای رفع نیاز بدن کافی است، ولی باید گفت که نگرانی مردم از کمبود ویتامین، چندان هم بی‌پایه نیست. غذایی که می‌خوریم اگر متنوع باشد، ویتامین‌های ضروری را خود به خود به بدنمان می‌رساند (گویا فقط به استثنای ویتامین د)؛ اما اشکال این است که بسیاری از مردم در انتخاب خوراک خود، عاقلانه رفتار نمی‌کنند؛ یعنی رعایت نمی‌کنند که غذایشان متنوع باشد. همچنین از غذاهای اساسی و مهمی که ویتامین‌ها را برایشان تأمین کند، غافلند. به چنین افرادی باید مقداری ویتامین اضافی بخورانیم تا جبران کمبودشان بشود. بسیاری از ویتامین‌ها قابل ذخیره شدن در بدن نیستند؛ از این‌رو می‌توان گفت که بدن ویتامین‌های افزون‌ بر نیاز خود را به راحتی دفع می‌کند. با این وصف اگر بخواهیم پیوسته یک یا چند ویتامین خاص را به افراط وارد بدن کنیم، کاری زیان‌بخش خواهد بود. این گفته به ویژه درباره ویتامین آ و ویتامین د کاملاً صحت دارد. پس نباید دایما از کپسول یا شربت ویتامین آ و ویتامین د استفاده کرد.

چه غذاهایی چه ویتامین‌هایی را فراهم می‌آورند؟

اکنون نگاهی سریع به خواص ویتامین‌ها و غذاهایی که آن‌ها را برایمان تأمین می‌کنند، خواهیم افکند. ویتامین «آ» برای سلامت چشم، پوست، دندان و استخوان‌ها مفید است. آن را می‌توان از تره‌ بار سبز و برگ‌دار، تره‌ بار زرد، میوه‌ها، تخم‌مرغ، جگر و کره به‌ دست آورد. ویتامین «ب ـ 1» برای دستگاه گوارش و اعصاب مفید است و مانع پیدایش برخی بیماری‌ها می‌شود. آن را در نان کامل، جبوبات و جگر خواهید یافت. ویتامین «ب ـ 2» در شیر، تخم‌مرغ، سبزیجات و گوشت بی‌چربی یافت می‌شود. ویتامین «ث» مدد بخش بافت‌ها، استخوان‌ها و دندان‌هاست و در میوه‌های ترش، گوجه‌فرنگی و کدوی خام وجود دارد.

ویتامین‌های آ یا رتینول برای بهبود بینایی افراد در نور کم مثل شب و حفظ سلامتی سطح چشم، دفاع از بدن و سلامتی پوست است.

بر اثر کمبود این ویتامین فرد دچار ضخامت و خشک شدن قرنیه چشم می‌شود که به این بیماری گزروفتالمی(xerophthalmia) می‌گویند. اگر کمبود خیلی شدید شود فرد نابینا خواهد شد. ولی کمبود آن فرد را دچار شب کوری می‌کند.

ویتامین آ نقشی حیاتی در فعالیت سالم قلب و عروق بدن داشته و در تنظیم سالم فشار خون لازم است.

ویتامین آ در زخم‌های پوست، جوش‌ها و سایر عوارض پوستی چون دارویی، اثری درمانی داشته و کمبود آن موجب دیر درمان شدن زخم می‌شود.

ویتامین آ برای فعالیت مویرگ‌ها و حفظ جدار آنها لازم بوده و در عوارض قلبی عروقی یا خونریزی‌های مغزی کمبود این ویتامین دیده می‌شود.

ویتامین آ در عوارض و صداهای گوش در دوران سالمندی موجب درمان و رفع آن عوارض شده و مصرف آن از به وجود آمدن این عوارض و صداهای مختلف در گوش جلوگیری می‌نماید.

ویتامین آ در جلوگیری از پیری زودرس و نگهداری سلول‌های بدن و شادابی آنها تاثیر شایسته‌ای دارد و امروز در درمان‌های ژرونتولژی و جلوگیری از نابودی و مرگ اعضای بدن از ویتامین «آ» استفاده درمانی می‌شود.

ویتامین آ در بیماری‌های دستگاه تنفسی و سلول‌های مخاطی آن نقش درمانی داشته و کمبود آن موجب عوارض و آتروفی بافت‌های مخاطی بینی می‌گردد.

ویتامین آ در دوران بیماری‌ها و عفونت‌های مختلف در بدن مقاومت بدن را زیاد و عوامل ضد بیماری و میکروب را تقویت می‌نماید و موجب رفع بیماری شده و به سلامت بدن کمک می‌نماید.
ویتامین آ در رشد و نمو تاثیر دارد و برای کودکان جزو ضروریات حیاتی می‌باشد که رشد و نمو آن به نحو شایسته‌ای انجام پذیرد و موجب فعالیت و نشاط آنان می‌گردد.
ویتامین آ در زگیل یا دانه‌های پوستی موجب درمان شدن بوده و به نظر می‌رسد کمبود این ویتامین موجب بروز این دانه‌ها و یا زگیل می‌شود.

1. منابع ویتامین آ
روغن جگر ماهی، هویج (در هویج ماده‌ای به نام کاروتن وجود دارد که بدن آن را تبدیل به ویتامین آ می‌کند).

جگر گوساله، جگر مرغ، جگر گاو، پنیر، زرده تخم مرغ، کره تازه، قلوه
و در سبزیجات بیش از همه “جعفری، کدو، اسفناج، کاهو،شاهی”
و در میوه‌جات بیش از همه «خربزه، گیلاس، موز، خرما، هلو، پرتقال» بیشتر از سایر مواد غذایی دارای ویتامین آ است.

ویتامین ث
ویتامین ث یا ال-آسکوربات ریز مغزی حیاتی برای گونه‌های پیشرفته پستانداران (انسان، میمون‌ها و مانند این‌ها)، شمار اندکی از گونه‌های دیگر پستانداران (به‌ویژه خوکچه هندی و خفاش‌ها)، تعدادی از گونه‌های پرندگان و برخی ماهی‌هاست. تقریباً بجز موارد که در بالا ذکر شد بقیه جانداران این ویتامین را در بدن خود می‏سازند.

در قرن نوزدهم و در جریان مبتلا شدن بسیاری از دریانوردان به بیماری اسکروی این دریانوردان چاره کار را در مصرف مرکبات دیدند و بالاخره در سال ۱۹۲۸ (میلادی) این ویتامین در میوه پرتقال کشف شد و اسید اسکوربیک نام گرفت. این ویتامین که از ویتامین‏های محلول در آب است٬ در برابر حرارت و مواد قلیایی از بین می‏رود. این ویتامین در واکنشهای شیمیایی بدن یک حمل کننده الکترون است و از مهمترین آنتی اکسیدانها به شمار می‌رود.

مدلی از مولوکول ویتامین ث٬ سیاه کربن، سفید هیدروژن و قرمز خاكستري می‏باشد.

1. فواید ویتامین ث

ویتامین ث به شکل گسترده به صورت قرص و پودر موجود است.
ویتامین ث آنتی اکسیدان است ٬ یعنی در جریان خون قرار گرفته و اثر شیمایی موادی که به بافت‏های بدن آسیب می‏رسانند را خنثی می‏کند. این ویتامین موجب محافظت پوست در مقابل آثار مخرب اشعه ماورای بنفش نور خورشید می‏شود. همچنین این ویتامین به افزایش قدرت ایمنی بدن استحکام لثه‏ها و دندان‏ها کمک می‏کند. این ویتامین همچنین باعث ساخت کلاژن شده و در پیشگیری از بالارفتن کلسترول خون و ایجاد لخته‏های خونی در رگ مؤثر است.

اشاره شده‌ است که این ویتامین برخلاف تفکر همگان کمکی در پیشگیری از بروز سرماخوردگی نمی‏کند و فقط طول دوره بیماری را کوتاه و به تخفیف عوارض آن کمک می‏کند. همچنین مصرف این ویتامین باعث جذب بهتر آهن در بدن می‏شود و به افرادی که دچار کم‏خونی هستند توصیه می‏گردد. ویتامین ث به عقیده برخی کارشناسان احتمال بروز سکته مغزی در افراد غیر سیگاری را تا ۳۰ درصد و در افراد سیگاری تا ۷۰درصد کاهش می‏دهد. به اعتقاد این محققان آنتی اکسیدان‏هایی مانند ویتامین ث احتمالا سلول‏ها را از فشار اکسیدی که در سکته مغزی موثر هستند٬ حفظ می‏کند. البته به گفته دانشمندان ویتامین ث که از طریق مصرف طبیعی کسب شود ٬ اثرش بسیار بیشتر است.

همچنین در تحقیق دیگری دانشمندان مصرف این ویتامین را در تراکم استخوانی افراد موثر دانسته‏اند. در پژوهشی دیگر نیز گفته شده‌ است که تزریق مقدار زیادی ویتامین ث به افرادی که دچار سرطان هستند باعث می‏شود که رشد سرطان در آنها را متوقف کند. این ویتامین می‏تواند زنجیره‏ای مخرب در درون سلول بیمار بوجود آورد. گفته شده که تزریق این ویتامین به موش‏هایی که دچار تومور بودند، اندازه تومور‏های آنان را به نصف کاهش داده‌است. این ویتامین از اکسید شدن سلول‌های چرب حاضر در غشاء سلولی توسط عوامل اکسید کننده جلوگیری می‌کند؛ با تداوم اکسید شدن سلول‏های چرب و ایجاد تغییراتی در سلول و ماده ژنتیکی سلول باعث بروز برخی سرطان‌ها می‌شود. محققان مصرف این ویتامین را به کسانی که از بیماری‏های قلبی رنج می‏برند نیز توصیه کرده‏اند. زیرا ویتامین ث باعث تسلم شریان شده و کمبود آن در بیماران قلبی همراه با خشکی و سفتی رگها می‏شود و باعث بوجود آمدن درد در این افراد می‏گردد.

2. کمبود ویتامین ث
ویتامین ث مورد نیاز برای هر فرد سالم ۶۰ میلی‏گرم در روز توصیه شده‌است. اگر فردی به مدت یک ماه به میزان کمتر از حداقل مورد نیاز یک فرد این ویتامین را دریافت کند دچار عوارضی مانند بیماری اسکروی، خونریزی لثه و همچنین خشکی پوست و آثار خون مردگی در زیر آن می‏شود.

در پژوهشی دانشمندان به این نتیجه رسیدند که وجود چربی در غذا باعث می‏شود که ویتامین ث خاصیت ضد سرطانی خود را از دست بدهد. دانشمندان می‌گویند وقتی مخلوط از بزاق و مواد غذایی در معده با شیره‏ آن مخلوط می‌شوند، ویتامین ث موجود در مواد غذایی می‌تواند رادیکال‌های آزاد، یعنی همان موادی که سرطان‏زا هستند را از بین ببرد؛ رادیکال‌های آزادی مانند نیتریت که در مواد غذایی آماده و کنسروی، مانند سوسیس و کالباس به مقدار زیاد وجود دارند. اما در یک تحقیق، هنگامی که مقدار بیشتری چربی به همین مخلوط غذایی اضافه شد، دیده شد که دیگر ویتامین ث نمی‌تواند این واکنش شیمیایی را انجام دهد.

3. مصرف بیش از اندازه
معمولا اضافه این ویتامین از راه ادرار دفع می‏شود. اما مصرف خیلی زیاد آن باعث تکرر ادرار، سنگ کلیه و اسهال می‏شود. همچنین مصرف زیاد این ویتامین به صورت دارو باعث بروز اختلالات گوارشی، خطر ابتلا به سنگ اگزالات در مجاری ادراری و اعتیاد بدن به مقدار زیاد مصرف این دارو می‏شود.

4. منابع حاوی ویتامین ث

مرکبات بهترین منابع ویتامین ث هستند.
بیشتر جانداران این ویتامین را خود می‏سازند اما جاندارن دیگری مثل انسان هستند که باید این ویتامین را در طول روز از موادی که مصرف می‏کنند بدست بیاورند. این ویتامین هم بصورت طبیعی در منابع گیاهی و جانوری موجود است و هم بصورت مصنوعی و قرص. منابعی که بیشترین مقادیر این ویتامین را در خود دارند عبارتند از: توت فرنگی، کلم بروکلی، گریپ فروت، گوجه فرنگی، انبه، لیمو، گل کلم، سیب زمینی، هندوانه، اسفناج، کلم، نارنگی و مرکبات، کیوی و دیگر میوه‏ها و سبزی‏ها، منابع گیاهی دارای ویتامین ث و جگر منبع حیوانی دارای ویتامین ث است. نگهداری طولانی مدت در یخچال‏، پختن، گرمای هوا، نور و دخانیات باعث از بین رفتن این ویتامین می‏شوند.

از این رو افراد سیگاری به این ویتامین نیاز بیشتری دارند. همچنین شیر مادر نیز دارای مقادیری از ویتامین ث می‏باشد و به همین جهت زنان باردار باید از مقدار بیشتری از این ویتامین مصرف کنند. همچنین می‏توان این ویتامین را ۳ تا ۶ ماه در دمای زیر صفر نگهداری کرد اما پس از آن تجزیه می‏شود. همچنین در میان سبزی‏ها ۲ سبزی‏های تیره برگ ویتامین ث بیشتری دارند و جعفری شش تا هفت برابر سایر سبزی‏ها دارای ویتامین ث می‏باشد.