هدف از رعایت بهداشت در ورزش و توجه به ایمنی در ورزش ، تامین سلامت ورزشکاران میباشد. کسانی که تربیت بدنی و ورزش از برنامه های هفتگی و ماهانه آن ها است باید به امر بهداشت توجه بیشتری نشان دهند. ورزش، اصول بهداشتی خاص خود را دارد که رعایت آن ها از بروز بیماری های جسمی و همچنین عواقب خطر ناک جلوگیری می کند. مهم است بدانیم چگونه این نکات را رعایت کنیم.
«تعاریف بهداشت»
در تعاریف بهداشت اختلاف سلیقه های متفاوتی وجود داشته است زیرا که محتوای بهداشت پیوست در حال تغییر و تحول بوده است و عواملی نظیر رشد اقتصادی پیشرفت علوم اجتماعی و پزشکی تحولات فرهنگی و غیره در آن دخالت اساسی داشته اند.
بهداشت یک حالت کامل سلامتی جسمی روانی و اجتماعی است و تنها عدم ابتلاء به بیماری یا نا توانی و نقص عضو دلیل بر سلامت و بهداشت نمی تواند باشد.
بهداشت عبارتست از هنر و دانش تأمین سلامتی مردم حمایت و بهتر گردانیدن آن از طریق فعایتهای سازمان داده شده اجتماعی.
تعریف محقق انگلیسی فریزربروکینگتون: بهداشت عبارتست از احساس حالت شادابی جسمی و روحی همراه با ذخیره قدرت بر اساس عملکردهای عادی بافتها و هماهنگی و تطابق جسمی و روحی که موجب فراهم گردیدن وسایل زندگی سرشار از نشاط برای انجام خدمات و کارهای عادی باشد.
بهداشت عبارتست از علم و هنر پیشگیری از بیماریهای افزایش طول عمر و ارتقاء سطح سلاتمتی در انسان از طریق فعالیتهای دسته جمعی در جهت کنترل بیماریهای واگیر ، بهسازی محیط، آموزش بهداشت فردی، تأمین خدمات پزشکی و پرستاری جهت تشخیص و درمان به موقع بیماریها، ایجاد سیستم شبکه تندرستی و تدوین نظام اجتماعی که هر فردی از جامعه از استانداردهای لازم برای تأمین بهداشت خود بهرهمند گردد.
بهداشت عبارتست از علوم و روشهایی که بشر برای پیشگیری و جلوگیری از بروز و اشاعه بیماریها، طولانی نمودن عمر و ارتقاء سطح تندرستی و نیرو از طریق آگاهی و عمل نمودن یکایک مردم به اصول آن،واز راه گوششهای متشکل و دسته جمعی و آمادگی نیروهای اجتماعی و اقتصادی انجام می دهد.
بهداشت همگانی عبارتست از علم و فن پیشگیری از بیماریها و افزایش طول عمر و ارتقاء سطح سلامتی و توانائی انسان از طریق کوششهای دسته جمعی افراد جامعه به منظور بهسازی محیط، کنترل بیماریهای واگیر، آموزش بهداشت فردی، ایجاد خدمات پزشکی و پرستاری جهت تشخیص زود هنگام و درمان به موقع بیماریها و ایجاد نظام اجتماعی که در آن هر فردی دارای سطح زندگی مطلوبی برای تأمین و نگهداری تندرستی خود باشد به طوری که هر فردی از جامعه از حق طبیعی خود یعنی سلامتی و عمر طولانی بهره مند گردد.
« ابعاد مختلف مفهوم سلامتی»
سلامتی جسمی:
این واضح ترین بعد سلامتی می باشد که با عملکردهای مکانیسمهای بدن در ارتباط می باشد.
سلامتی روانی:
منظور از سلامتی روانی ،توانایی تفکر به صورت واضح و منسجم می باشد.
سلامتی عاطفی:
منظور از این نوع سلامتی، توانایی بازشناسی عواطفی همچون ترس،شادی،اندوه و خشم وبرای بیان متناسب چنین عواطفی است. سلامتی عاطفی یا هیجانی همچنین به معنی کنار آمدن با استرس،فشار، افسردگی و اضطراب است.
سلامتی اجتماعی:
سلامتی اجتماعی به معنی توانایی ایجاد و حفظ روابط با سایر افراد است.
سلامتی معنوی:
سلامتی معنوی برای برخی از افراد با عقاید و اعمال مذهبی در رابطه است برای سایر افراد با کردارهای شخصی،اصول رفتاری و شیوه های دست یافتن به آرامش روان در رابطه است.
تعریف بهداشت روانی:
بهداشت روانی عبارتست از پیشگیری از پیدایش بیماریهای روانی و سالم سازی محیط روانی اجتماعی است تا ا فراد جامعه بتوانند با برخوردی از تعادل روانی با عوامل محیط خود رابطه و سازگاری صحیح برقرار کرده ، به هدف های اعلای تکامل انسانی برسند.
بهداشت روانی به منظور پیشگیری اولیه، شامل کلیه اقدامات و تدابیری است که از شیوع و بروز بیماریهای روانی جلوگیری کرده،سلامت کلیه افراد جامعه را تأمین کند. بهداشت روانی جنبه عمومی دارد و شامل کلیه افراد و گروههای جامعه است و تنها منحصر به بیماران روانی نیست. به عبارت دیگر بهداشت روانی یک امر همگانی است و به تمام طبقات و گروهها اعم از پیر و جوان و کودک و بزرگسال مربوط می شود.
در زمینه بهداشت روانی در ورزش باید گفت که آن دسته از فعالیتهای جسمانی که بصورت تیمی یا انفرادی و در قالب تمرین یا مسابقه انجام می شود، می بایست به گونه ای انتخاب و اجرا شوند که نهایتاً به آرامش بیشتر محیط زندگی منجر گردد. هر گونه فعالیت ورزشی باید با هدف تأمین بهداشت روانی افراد و جامعه صورت گیرد در غیر اینصورت خود یکی از مخرب ترین عوامل سلامت جامعه خواهد بود. به همبن دلیل است که روان شناسی و یافته های آن در خصوص فعالیتهای ورزشی به کمک گرفته شد تا رفع این مشکل را نماید. روانشناسی ورزشی به مطالعه رفتار و حرکات افراد حین اجرای نمایش مهارتهای ورزشی می پردازد.
با توجه به هدف بهداشت روانی، ورزش باید از جنجالهای کاذب دور باشد و امروزه این فعالیت سازنده تربیتی و بهداشتی تغییر مسیر یافته و به شکل تجارتی و به انواع زشتیها آلوده گشته و نه تنها بهداشت روانی را در سطوح بالای مهارت به همراه نمی آورد، بلکه تمامی زندگی افراد فعال را به خود اختصاص می دهد تا جائیکه این وسیله تفریحی، بعنوان نوعی زندگی کردن و شغل گشته است و افراد مرتبط با آن را هم تحت الشعاع قرار داده است. چهره پاک و بی آلایش ورزش و فعالیت جسمانی آن چیزی است که اگر در ارتباط با اهداف زندگی قرار گیرد و جایگاه حقیقی خود را بدست آورد و یک زندگی آرام را به ارمغان خواهد آورد.
۱-لباس ورزشی
لباس ورزشی تقریبا” باید گشاد، کم وزن و راحت باشد و متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه انتخاب شود.فرد باید متناسب با درجه حرارت محیط لباس مناسب بپوشد. استفاده از لباس های مناسب ورزشی از قبیل پیراهن، شورت، گرمکن شلوار و در بعضی مواقع ساق بند، زانوبند، ضروری است و باعث راحتی ورزش کنند در هنگام ورزش می شود. استفاده از لباس های پلاستیکی و شمعی یا مشابه بویژه در هنگام دویدن و یا ورزش های سنگین مناسب نیست. اکثر کسانی که این لباس ها را می پوشند برای تعریق زیاد است ، این عمل صحیح نمی باشد زیرا پوشیدن این گونه لباس ها از تبخیر سطح پوست و در نتیجه خنک شدن بدن جلوگیری می کنند و خستگی زودرس به انسان دست می دهد.
برای رعایت بهداشت بهتر است از لباس های نخی و مشابه آن استفاده کنیم. سعی کنید در هنگام ورزش از حوله خودتان استفاده نمایید و پس از استفاده آن را بشوئید. استفاده از حوله و لباس های دیگران غیر بهداشتی است و برای استفاده مکرر باعث ایجاد بیماری های پوستی می شود.
۲-کفش ورزشی
کفش یکی از عوامل و وسائل مهم ورزش میباشد . کفش مناسب و استفاده آن از اهمیت بسزایی برخوردار است در خرید کفش بویژه ورزشی توجه بیشتری نشان دهید. به طور کلی کفش ورزشی باید دارای این خصوصیات باشد: ۱-از پا محافظت کند. ۲-پا در آن راحت باشد. ۳- هنگام حرکت نقل و انتقال فشارها و نیروهای وارد به پا را، تعدیل کند.
کفش ورزشی باید: ۱- چفت پا باشد. ۲-وزن مناسب داشته باشد. ۳- نرم و انعطاف پذیر باشد. ۴- آب و رطوبت در آن نفوظ نکند. ۵- هوا بتواند در آن جریان پیدا کند و قابلیت تبادل دما را داشته باشد. توصیه می شود اندازه کردن کفش در پایان روز انجام شود زیرا اندازه پا در غروب بزرگتر از صبح است.
کفش باید نه کوچک باشد نه بزرگ، باید به صورتی باشد که پا در آن به راحتی قرار گیرد و دویدن با آن راحت باشد زیرا که در ورزش به ویژه دوومیدانی، پرش و کلیه حرکات بدنی که نیاز به تحرک و جنبش دارد کفش نقش اساسی را بازی میکند. چنانچه در پرش به صورت صحیح باید پس از فرود با پنجه های پا فرود بیایند در صورتی که ناخن های پا بلند باشد صدمه زیادی به انگشتان پا می زند و باعث خون مردگی و یا خون ریزی اطراف ناخن می شود به ویژه اگر کفش کوچک و تنگ باشد، این ناراحتی دو چندان می گردد.
همچنین کفش های بزرگ و گشاد در دویدن و جهش ها باعث ایجاد صدمات پیچ خوردگی پا و یا دررفتگی میشود. استفاده از کفش های میخ دار بر روی آسفالت یا سالن های صحیح نیست چرا که موجب ایجاد ناراحتی به ویژه در ساق پا و کمر می شود. از این رو سعی شود در سالن ها از کفش های کتانی یا ورزشی که کف آن ها لاستیک یا مواد مشابه به صورت شیاردار استفاده شود. استفاده از کفش هایی که باعث از بین رفتن یا ایجاد صدماتی در قوس عرضی و طولی پا می شود مناسب نیست و نباید استفاده شود. در ورزش های مانند بسکتبال و کشتی حتماً باید از کفش های ساقه بلند استفاده کرد چون در این ورزش ها صدمات مچ پا زیاد می باشد که با این امر از این صدمات جلوگیری بعمل می آید.
۳-عفونت در بدن ورزشکار
کسانی ورزش می کنند به ویژه ورزشکاران باید بدانند که در بدن آن ها منابع و مراکز عفونت وجود نداشته باشد زیرا در زمان فعالیت و ورزش گردش خون تسریع پیدا می کند و در اثر بودن منبع عفونت مانند دندان، لوزه و یا سینوزیت این عفونت از طریق خون به ارگان های داخلی بدن راه پیدا می کند و باعث صدمات جبران ناپذیری خواهد شد.با این سبب اطلاع از این منابع و اقدام در جهت از بین بردن آن امری ضروری است .چرا که با ورود به کلیه ها موجب ناراحتی های کلیوی و در وضعیت بدتر با ورود به قلب در درازمدت رماتیسم قلبی برای افراد ایجاد می کند.
۴- بهداشت محیط ورزشی
محل ورزش و تمرینات باید چه از نظر نور، سرمایشی و گرمایشی مطابق اصول بهداشتی باشد. بهتر است فعالیت های ورزشی در محیط های باز باشد در صورتی که در مکان های سرپوشیده انجام می شود به ویژه در فصل تابستان باید هوای کثیفی که به علت دویدن افراد و تعرق و دیگر فعالیت ها بوجود آمده به طریقی تهویه گردد یا پنجره ها باز و هوای پاک داخل شود یا به وسیله دستگاه های تهویه هوا عوض شود.
در بهره برداری از این اماکن باید گنجایش و ظرفیت آن را در نظر گرفت. در هنگام ورزش کردن در زمین یا سالن ها دقیقاً به موانع و خطراتی که امکان دارد پیش بیاید توجه کنید و از برجستگی و یا فرو رفتگی های محیط ورزش اطلاع داشته باشید. هنگام استفاده از ابزار و وسایل ورزشی هوشیار باشید و از چگونگی استفاده از آن ها مطلع باشید تا از مدت ورزش کردن خود بدون آسیب و یا اتفاق خاصی، لذت ببرید.
۵-بهداشت بدن ورزشکار
وقتی به فعالیت های ورزشی می پردازید و عمل تعریق برای تنظیم درجه حرارت بدن فعال می شود پس از اتمام ورزش و فعالیت، بخشی از مواد زائد عروق بدن بر روی پوست باقی می ماند که باید از سطح پوست بدن پاک شود. بنابراین ورزشکار باید حتی الامکان سعی کنند که بعد از فعالیت های بدنی و ورزشی برای حفظ و رعایت بهداشت پوست بدن خود، استحمام کنند و با آب و صابون بدن خود را خوب بشویند. به ویژه باید مواظب باشند که بعد از ورزش با بدنی که بوی عرق می دهد در اجتماع حاضر نشوند.
بهداشت در ورزش
در شست و شو و استفاده از صابون نباید زیاده روی کرد و بیش از اندازه از آن استفاده کرد زیرا این امر سبب از بین رفتن چربی طبیعی پوست بدن می شود و چون چربی طبیعی بهترین عامل حفاظت پوست بدن می باشد با این عمل پوست بدن خشک و زیر می شود. برای افرادی که هر روز بدن خود را شست و شو می دهند دوش آب گرم بعد از ورزش به منظور پاک شدن عرق بدن کافی می باشد.
۶-بهداشت لباس ورزشکار
بعد از فعالیت های ورزشی، حتما” لباس های ورزشی را بشوئید و زیر نور آفتاب خشک کنید در صورتی که به این امر توجه نکنید و لباس های ورزشی و آغشته به عرق بدن را در جای نمناک و کم نور قرار دهید محیط مناسبی برای رشد قارچ خواهد بود و بعد از استفاده مجدد لباس ها به بیماری پوستی مبتلا می شوید.گذشته از آن بوی بد آن می تواند موجب آزار اطرافیان شود. اگر جوراب های شما پس از مدتی استفاده به این نوع قارچ ها آلوده شود قارچ ها به سرعت به پاها و انگشتان پای شما منتقل می شوند و چون لای انگشتان پا محل مناسبی برای رشد و توسعه این نوع قارچ ها است لذا انگشتان به بیماری قارچی مبتلا می شوند.
برای جلوگیری از این امر حتماً باید پس از ورزش جوراب ها و لباس های خود را با آب گرم شسته و در مقابل نور آفتاب قرار دهید. سعی کنید هنگام ورزش از جوراب های نایلونی یا الیاف مصنوعی کمتر استفاده نمائید استفاده از جوراب نخی یا الیاف طبیعی بهتر است. در صورتی که به این عارضه دچار شدید سریعاً به پزشک بیماری های پوستی مراجعه کنید.
سعی شود ورزش در هوای آزاد و بدون آلودگی انجام شود.
هنگام ورزش و بازی باید از لباس های مناسب و لازم همان رشته ورزشی که انجام میدهید استفاده نمائید. لباس ورزشی نباید از جنس پلاستیک باشد تا از تبادل هوا جلوگیری نماید و در نتیجه باعث افزایش دمای بدن گردد.
لباس نباید تنگ باشد. در قسمت های مچ دست و پا از جنس کش استفاده نگردد. در هوای سرد از کلاه یا پیشانی بند استفاده شود.
هرگز لباس های معمولی و روزانه خود به ورزش نپردازید.
کفش ورزشی باید راحت و دارای قوس مناسب با کف پا باشد و از یک کفه اضافی در کفش استفاده گردد. از کفش های ورزشی بدون پاشنه، میخ دار و یا استوک دار روی آسفالت و یا سالن استفاده نکنید. حتما باید هنگام ورزش از جوراب ورزشی استفاده کنید.
پس از ورزش نباید در جریان هوای سرد قرار بگیرید توجه داشته باشید که در هر حال بدن شما عرق کرده اگر در مقابل جریان باد قرار بگیرید سریعاً دچار سرماخوردگی و یا ناراحتی های می شوید.
سعی کنید ورزش و تمرینات را با توجه به فصل انجام دهید. اگر در فصل گرما هستید ورزش ها و حرکات را سبک و ملایم و با فاصله انجام دهید اگر در فصل سرما هستید حرکات و تمرینات را پی در پی و به تندی انجام دهید.
از خوردن آب خیلی سرد در حین ورزش و چه بعد از فعالیت جدا خودداری کنید ولی نوشیدن آب معمولی مشکلی ایجاد نمی کند.
پس از پایان تمرینات و ورزش در صورتی که بدن خسته بود بهتر است بلافاصله دوش آبگرم بگیرید تا از کوفتگی عضلات جلوگیری نمائید و شما را برای خوابی راحت آماده کند.
بدن ورزشکار باید هنگام تمرین تمیز باشد تا عمل تنفس پوست و تعرق به آسانی صورت گیرد.
در هنگام بیماری تا زمانی که بهبودی حاصل نشده ورزشکار حق شرکت در فعالیت ورزشی را ندارد.
در هنگام آسیب دیدگی به خصوص ضربه به سر یا ستون فقرات، باید فعالیت را قطع کرد.
در هنگام ورزش اگر دچار حالت تهوع، سرگیجه یا دردهای عضلانی شدید، باید فعالیت را قطع کرد.
قبل از فعالیت های ورزشی با استفاده از حرکات نرمش، بدن را خوب گرم کرد و پس از فعالیت ورزشی باید بدن را سرد و به حالت اولیه برگرداند
رعایت نکات بهداشتی به هنگام ورزش
انسان برای سالم بودن راههایی را انتخاب می نماید که یکی از آنها ورزش کردن است ولی ورزش به تنهایی برای سالم بودن کافی نمی باشد و اصول دیگری نیز باید رعایت شود .
اصول بهداشتی که در فعالیت های ورزشی
۱ – سعی کنید در هوای آزاد و بدون آلودگی ورزش نمائید . در صورتی که تمرینات ورزشی در مکان های سرپوشیده انجام می گیرد ، تهویه هوای داخلی این گونه اماکن الزامی است .
۲ – هنگام ورزش از لباس های مناسب همان رشته ورزشی استفاده نمائید . هرگز با لباس های معمولی و روزانه خود به ورزش نپردازید .
۳ – در خرید کفش ورزشی توجه بیشتری نشان دهید و سعی کنید اندازه کفش را مناسب انتخاب نمائید تا پا در آن به راحتی قرار گیرد . کفش های بزرگتر یا کوچکتر از اندازه پا به هیچ عنوان توصیه نمی گردد .
۴ – سعی کنید هنگام ورزش از جوراب های نایلونی کمتر استفاده نمائید . استفاده از جوراب های نخی یا الیاف طبیعی مناسب تر است .
۵ – در هنگام ورزش کردن در زمین یا سالن ها دقیقاً به موانع و خطراتی که امکان دارد پیش بیاید توجه کنید و از برجستگی ها و یا فرورفتگی های محیط بازی اطلاع داشته باشید.
۶ – هنگام استفاده از ابزار و وسایل ورزشی هوشیار باشید و چگونگی استفاده آن را بدانید تا از ورزش خود لذت ببرید.
۷ – سعی کنید ورزش و تمرینات را با توجه به فصل انجام دهید . اگر در فصل گرما هستید ، ورزش ها و حرکات را سبک ، ملایم و با فاصله انجام دهید و اگر در فصل سرما هستید ، حرکات و تمرینات را پی در پی و به تندی انجام دهید.
۸ – از نوشیدن آب زیاد یا آشامیدنی های بسیار سرد در خلال ورزش بپرهیزید .
۹ – در فصل تابستان جهت استفاده از استخر و شنا ، حتماً قبل از داخل آب شدن ، دوش بگیرید تا بدن نسبت به آب سرد عادت نماید .
۱۰ – پس از فعالیت های ورزشی در معرض جریان هوای سرد قرار نگیرید زیرا احتمال ابتلا به امراض مختلف منجمله بیماری های کلیوی همواره وجود دارد .
۱۱ – پس از ورزش ، جهت نظافت بدن ، دوش با آب گرم را فراموش ننمایید . ضمناً از حوله مخصوص به خود استفاده کنید .
۱۲- سعی کنید پس از تمرین و بازی ، لباس های ورزشی خود را شسته و در زیر نور آفتاب خشک کنید . زیرا لباس های ورزشی آغشته به عرق بدن ، محیط مناسبی برای رشد قارچ های بیماری زایی است که در صورت استفاده مجدد از آن ها می توانند انسان را مبتلا نمایند .
۱۳ – بهتر است فاصله مصرف غذا تا شروع تمرینات ورزشی ، کمتر از ۳ ساعت نباشد تا هضم و جذب مواد غذایی انجام گرفته و خون به مقدار کافی در دسترس ماهیچه ها باشد . ضمناً از نیمساعت مانده به تمرین تا یک ربع بعد از تمرین ، از صرف نوشیدنی خیلی سرد باید خودداری شود .
۱۴ – احساس خستگی و کوفتگی در پایان تمرین مخصوصاً در مسابقات ورزشی دست می دهد . در این حالت بدن کاملاً به حالت عادی برنگشته و آمادگی هضم معمولی غذا را ندارد و مدتی طول می کشد تا پس از فعالیت شدید ، اشتها به وجود آید . بنابراین بعد از تمرینات و مسابقات ، تنها مواد غذایی مناسب ، نوشیدنی، مخصوصاً آب میوه است.
۱۵ – پیوسته اصول انسانی و احترام به دیگران را مد نظر داشته و همانند یک ورزشکار واقعی رفتار نمایید .
قطعا نقش موثر ورزش بر بهداشت وسلامت جسم وجان بر هیچکس پوشیده نیست اما بایست بر تجارب ودانسته های قبلی معیار ها وملاک ها ایمنی بیشتر جهت کنترل ونظارت بر امور ورزشی داشته باشیم که انچه سلامت جسم وجان مردم را در هزاره سوم میلادی را به خطر افکنده دوری از ورزش و زندگی ماشینی که حاصلش بر همگان روشن است اما ایا اساسا هر نوع ورزش ویا هر شیوه ورزش برای هر سن وسالی ویا هر نوع پوشاک ویا سالن های ورزشی برای جامعه بشری مناسب است در حال حاضر همه نوع کفش ورزشی با انواع واقسام رنگ ها و قالب ها ومارک های معروف تجاری به سهولت یافت میشود ایا بهداشت سلامت پا در این موارد به چه موضوع و عواملی بستگی دارد البته بایست با پیشرفت رشته های تحصیلی دانشگاههای نیز با ایجاد رشته های جدید طراحی کفش های مختلف بخصوص کفش های ورزشی در کشور مان توجه بیشتری گرددچون به اندازه جمعیت کشور نیازمند کفش هستیم و خیلی ها با این کفش نیز به پیاده روی می پردازند که ممکن است نه تنها مناسب نباشد بلکه مضر نیز باشد
واما بحث دیگری که بایست مطرح نمود نقش شنا در سلامت جسم وجان است آیا تمام استخرهای پوشیده وسرباز قابلیت استفاده مناسب دارد ایا ازنظر جلوگیری از انتقال بیماریهای مسری و واگیری و بیمارهای پوستی و نکات ایمنی در استفاده از سالن های عمومی اساسا همگی رعایت میشود و اینکه برای ورزش نمودن چه لباسی می تواند مناسب باشد و یا چه مکانهای با چه معیار هایی برای امر ورزش وتامین سلامت جسم و جان لازم است رعایت شود این روز ها در تمام کارخانجات صنعتی وبهداشت کار وبهداشت محیط نکات ضروری بایست رعایت گردد که قطعا برای امر ورزش نیز بهداشت وسایل و محیط ورزش بایست بازنگری وبازسازی شود
در گذشته مردم ساعتها در باغات و روستاها تحرک وفعالیت بدنی داشتند و این تحرک ویا پیاده روی نقش موثری در سلامت جسم وجان داشته اما با توسعه شهر ها و شهر نشینی آرام ارام خانه های بزرگ به آپارتمان های کوچک وکوچکتر مبدل شده که دیگر در فضای کوچک و محدود جای برای امر ورزش نیست شایان ذکر است اخیر در کشور ژاپن اتاقک های دوسه متری که فقط برای خوابیدن طراحی شده که شخص در حالت استراحت قادر باشد با اینترنت ویا تلفن وتلویزیون و رادیو استفاده نماید خب طبیعی است که این روش ومنش جایی برای ورزش وسلامت جسم وجان نیست لذا بایست امر ورزش بصورت گروهی و در مکانهای عمومی ویا صنعتی انجام گیرد که ان نیز نیازمند پیش فاکتورهای فراوان است تا سلامت جسم وجان را تامین کند در گذشته مردم کمتر به پارک ها وبستانها اطراف خانه وکاشانه خود میرفتند واگر هم می رفتند برای بازیس بچه ها خردسال خود که از وسایل خاص انان استفاده کنند ویا برای استراحت وتفریح به پارک های محلی می رفتند اما امروز وقتی به پارک ها وبستانهامشاهده می کنیم خیل عظیم مردم در سنین مختلف اعم از زن ومرد در سنین مختلف مشغول پیاده تند یا اهسته بصورت فردی یا گروهی هستیم وبرخی نیز با وسایل طراحی شده در پارک ها وبستانها به امر ورزش پرداختند که البته بایست حتی پیاده روی در پارک وبستان ها نیازمند آموزش است که در هر سطح وساعتی ورزش مناسب بدن نیست یکی از موار دیگر که می بایست کنترل ونظارت شود این است که در سالن های ورزشی یک پزشک حضور داشته باشد چون برخی وسایل ورزشی نیازمند نظارت جدی است و هر فردی در هر رده سن وسالی نمی تواند از این وسایل ورزشی استفاده کند چون مانند تردمیل ودوچرخه های ثابت و سونا خشک ویا سایر وسایل سنگین ورزشی که می تواند سلامت افراد را بصورت جدی به خطر اندازد ویا اینکه دوچر خه های ثابت حداکثر با چه سرعتی ورزش کنند و ضربان قلب در چه معیار مناسب است
نقش بهداشت در پوشاک ورزشی
لباس ورزشی:
هر ورزشی با توجه به ویژگی های خود لباس مخصوص دارد همچنین شرایط محیطی که در آن فعالیت صورت می گیرد می تواند در انتخاب نوع لباس مؤثر باشد.
خصوصیات لباس ورزشی:
لباس ورزشی تقریبا باید گشاد، کم وزن و راحت باشد و متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه انتخاب شود. بهتر است فرد در حین انجام فعالیت های بدنی و ورزشی لباس کمتری بپوشد زیرا تمرین های بدنی تا حدی او را گرم می کند. رنگ لباس علاوه بر خلق زیبایی از لحاظ روانی نیز تاُثیر خاصی دارد.
فرد باید متناسب با درجه حرارت محیط لباس مناسب بپوشد برای مثال:
در درجه حرارت ۱۶ تا ۲۷ درجه سانتی گراد (در حین انجام فعالیت های بدنی) پیراهن نازک و شورت ورزشی مناسب است.
در درجه حرارت ۶ تا ۱۶ درجه سانتی گراد پیراهن ورزشی آستین دار با شلوار ورزشی مناسب است.
در درجه حرارت زیر ۶ درجه سانتی گراد پویشیدن لباس گرم بهتر است.
استفاده از کلاه و دستکش در دمای زیر ۱۱ درجه سانتی گراد نیز توصیه می شود.
پوشیدن پیراهن نایلونی یا استفاده از لباس ورزشی تهیه شده از الیاف مصنوعی به هیچ عنوان توصیه نمی شود.
پاکیزگی لباس به تندرستی فرد کمک می کند و از ضروریات بهداشت فردی محسوب می شود اما گاه، ورزشکاران به موضوع بهداشت پوشاک خود بی توجهی می کنند و شرایط را برای ایجاد بیماری ها فراهم می سازند. بهتر است لباس ورزشی رنگی روشن داشته باشد.
کفش ورزشی:
کفش های ورزشی باید راحت و با دوام باشند و به خوبی از پا محافظت کنندو با انجام فعالیت ورزشی عملکرد لازم را داشته باشند. در هر ورزشی انجام حرکات ویژه ای مد نظر است بنابراین کفش باید در مقابل فشارهای وارده، از پا محافظت کند و در انجام مناسب حرکات، ورزشکار را یاری کند.
کفش نا مناسب با ایجاد فشار به پا می تواند باعث تغییر شکل پا و همچنین ایجاد پینه و تاول شود علاوه بر این کفش نامناسب باعث ایجاد اختلالات مکانیکی می شود که در تعادل کلی بدن اثر می گذارد و حتی ممکن است به وضعیت نامناسب عضلات و مفاصل منتهی می شوند.
انتخاب کفش:
به طور کلی کفش مناسب برای ورزش باید سه خصوصیت مهم داشته باشد:
از پا محافظت کند.
پا در آن راحت باشد.
هنگام حرکت نقل و انتقال فشارها و نیروهای وارد به پا را، تعدیل کند.
کفش راحت ورزشی باید:
جفت و جزم پا باشد.
وزن مناسب داشته باشد.
نرم و انعطاف پذیر باشد.
آب و رطوبت در آن نفوظ نکند.
هوا بتواند در آن جریان پیدا کند و قابلیت تبادل دما را داشته باشد.
درست اندازه کردن کفش ها به دلیل اختلاف اندازه و شکل بین پای چپ و راست کار بسیار مشکلی است بنابراین دقت در این امر بسیار مهم است. برای این منظور تمام شرایط را باید به دقت مد نظر گرفت مانند نوع جوراب یا حرکات خاص ورزشی (پریدن، دویدن)
توصیه می شود اندازه کردن کفش در پایان روز انجام شود زیرا اندازه پا در غروب بزرگتر از صبح است.
کفش باید کاملا راحت باشد و به اندازه ای بزرگ باشد تا تمام انگشت ها بتواند در آن صاف قرار گیرند و به راحتی حرکت کنند.
کفش باید در طول خود خم شود. این خم شدن باید منطبق بر محل خم شدن کف پا باشد. اگر محل خم شدن کفش جلوتر یا عقب تر از محل خم شدن پا باشد به پوست و ساختمان پا فشار وارد می شود.
کفش سفت و غیر قابل انعطاف فشار زیادی به تاندون های پا وارد می کند.
هنگام ورزش حتی تمرینات سبک، پوشیدن کفش ورزشی الزامی است.
گاه دیده شده افراد همان کفشی را که برای راه رفتن عادی به پا می کنند هنگام ورزش و کوهنوردی نیز استفاده می کنند اما باید این نکته را در نظر گرفت که دامنه حرکتی مچ پا، مفاصل و وضعیت حرکات انگشت ها برای انجام حرکات در شرایط مختلف متفاوت است بنابر این استفاده از کفش های مخصوص برای کارهای متفاوت ضروری است.
– بهداشت و ورزش.
نقش بهداشت در استخر های ورزشی
شنا یکی از ورزشها و سرگرمی های بسیار مناسب و لذتبخش برای کلیهی افراد در سنین مختلف، به ویژه در فصل گرما محسوب میشود.
این تفریح سالم نه تنها در هوای گرم تابستان، بلکه در روزهای سرد زمستان نیز طرفداران زیادی دارد. آن چه در همهی استخرها باید مورد توجه قرار گیرد، مسائل بهداشتی به ویژه پاکیزگی آب و تجهیزاتی است که باید به طور کامل تحت نظارت و کنترل قرار گیرند.
آب استخرهایی که مورد استفادهی شناگران واقع میشود، در اثر اضافه شدن موادی از بدن شناگران به آن مانند مو، چربی، میکروبهای دستگاه تنفس و گوارش و سایر باکتریهای مضر و مواد زائد موجود در روی پوست، آلوده میشود و چون میزان این آلودگی بر اثر شنا و استفادهی افراد مختلف از استخرها، به طور مرتب رو به افزایش است، محل بسیار مناسبی برای آلوده شدن عدهی زیادی از مردمی است که از آب استخرها استفاده میکنند؛ لذا به منظور جلوگیری از بیماری باید به معیارهای بهداشتی که برای استخرهای شنا تدوین شده است توجه کرد. این معیارها برحسب درجهی اهمیت، شامل این موارد هستند: صافی و شفافیت آب استخر، درجهی حرارت، مقدار کلر آزاد و باقی مانده و میزان موجودات ذرهبینی. در تمام مدتی که از استخر استفاده میشود، باید توجه داشت که آب آن صاف، زلال و شفاف باشد.
عفونت هایی که از طریق آب آلوده ی موجود در استخر می تواند فرد را مبتلا کند، شامل : بیماریهای دستگاه گوارش، گوش و حلق و بینی، چشم، پوستی و انگلی است.
امروزه برای تصفیه و شفاف کردن آب، از تجهیزات جدید صافی و فیلترهای شنی استفاده میشود. درجهی حرارت آب استخر نباید از ۲۵ درجهی سانتیگراد بیشتر باشد. هم چنین درجهی حرارت اطراف استخر نیز نباید بیش از ۵ درجهی سانتیگراد گرمتر از آب استخر یا یک درجهی سانتیگراد سردتر باشد. آب استخر باید به دفعات برای تعیین کلر آزاد باقی مانده، مورد آزمایش قرار گیرد. نمونهها باید از قسمتهای کم عمق و عمیق استخر برداشته شود. میزان کلر آزاد و باقی مانده در آن، باید بین ۶/۰ تا ۱ میلیگرم در لیتر باشد.
همچنین موجودات ذرهبینی در آب استخرها نباید از حد استاندارد فراتر روند. به همین دلیل آب استخرها باید به طور مرتب از لحاظ مقدار و نوع میکروبهای موجود در آن بررسی شود.
استخرهای شنا محل بسیار مناسبی برای انتقال بیماریهای پوستی و عفونی هستند. استفاده از استخرهای شنا همیشه با مسائل و خطرات بهداشتی همراه بوده است.
اگر حتی آب استخرها هم در موقع پُر کردن سالم باشد، ورود مقدار کمی میکروب بیماریزا توسط شناگران احتمال بیشترین خطر عفونت را به همراه دارد. این عفونتها شامل بیماریهای دستگاه گوارش، گوش و حلق و بینی، چشم، پوستی و انگلی است.
اقدامات بهداشتی جهت جلوگیری از آلودگی آب استخرها
به منظور پیشگیری از انتشار آلودگیهای مختلف میکروبی و انگلی، حاصل از انتقال بیماری شناگران به آب استخرها، باید اقدامات بهداشتی زیر انجام پذیرد:
۱- آب استخر، به طور مرتب تصفیه و گندزدایی شود.
۲- از پذیرش مراجعان بیش از حد ظرفیت استخر جلوگیری به عمل آید.
هر فرد شناگر باید از مایو، کلاه شنا، حوله و دمپایی مجزا و مخصوص به خود استفاده کند و از استفاده ی وسایل مزبور بهطور مشترک با فرد دیگری پرهیز کند.
۳- حوضچهی اطراف استخر، محلهای رخت کنی و دوشها بهطور مرتب نظافت و ضدعفونی شود.
۴- حوضچهی کوچکی برای ضدعفونی کردن پای شناگران قبل از ورود به استخر به منظور مبارزه با بیماری خارش انگشتان پای شناگران احداث شود.
۵- هر فرد شناگر باید از مایو، کلاه شنا، حوله و دمپایی مجزا و مخصوص به خود استفاده کند و از استفاده ی وسایل مزبور بهطور مشترک با فرد دیگری جلوگیری شود.
۶- شناگران قبل از ورود به استخر از نظر سرماخوردگی،هر گونه جوش، بیماریهای پوستی، التهاب چشم و یا هر عفونت دیگری، معاینهی ظاهری شده و در صورت داشتن هر یک از موارد فوق از ورود آنها به استخر جلوگیری به عمل آید.
۷- برای بازدید کننده باید ورودی و خروجی جداگانه تعبیه شود.
۸- درجهی حرارت مناسب برای آب استخر باید رعایت شود.
۹- شناگران قبل از ورود به استخر با آب گرم استحمام کرده و بعداز خروج از استخر نیز بدن خود را خوب شستشو کنند.
رعایت نکات و مقررات بهداشتی توسط شناگران
به منظور پیشگیری از بیماریها، ضرورت دارد که شناگران به دستورات و نکات بهداشتی زیر توجه کنند:
۱- شناگران موظف هستند که قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب گرم و صابون بشویند. همچنین بعد از استفاده از آب استخر همین عمل را انجام دهند تا از آلودگیهای احتمالی پیشگیری به عمل آید.
۲- قبل از ورود به استخر، حتماً پاهای خود را در حوضچهی ضد عفونی به مدت۱ دقیقه قرار دهند.
۳- شناگران قبل از ورود به استخر، باید مثانهی خود را تخلیه کنند.
شناگران موظف هستند که قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب گرم و صابون بشویند. همچنین بعد از استفاده از آب استخر همین عمل را انجام دهند تا از آلودگیهای احتمالی پیشگیری به عمل آید.
۴- در صورت استفاده از توالت در محوطهی استخر شنا، شناگر میباید قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب و صابون بشوید و از حوضچهی کلر عبور کند.
۵- شناگر از ورود به استخری که به طور کامل پر آب نیست و یا نجات غریق در محوطه نیست، خودداری کند.
۶- شناگران از بردن مواد غذایی، ظروف مختلف به ویژه شیشه به محوطهی استخر خودداری کنند.
۷- هر شناگر باید دارای وسایل اختصاصی شنای تمیز باشد.
پیشگیری از بروز حوادث احتمالی در استخرها
مسئولان استخرهای شنا، باید برای جلوگیری از بروز هر گونه حادثهی احتمالی آماده باشند و نکات ایمنی لازم را برای حفظ جان شناگران پیشبینی کنند.
۱- در کلیهی استخرها، باید برای هر ۱۰۰ نفر شناگر یک نجات غریق ماهر حاضر باشد و در ایام تعطیل تعداد آنها دو برابر شود.
۲- در نقاطی که عمق استخر تغییر میکند، باید مقدار عمق در کنار دیوار استخر نوشته شود. همچنین عمق استخر در زیر سکوی شیرجه باید متناسب با ارتفاع سکو بوده و از سه متر کمتر نباشد.
در کلیهی استخرها، باید برای هر ۱۰۰ نفر شناگر یک نجات غریق ماهر حاضر باشد و در ایام تعطیل تعداد آنها دو برابر شود.
۳- چنانچه برای روشن کردن آب استخر از چراغهای برق در داخل استخر استفاده میشود، باید به منظور پیشگیری از برق گرفتگی شناگران، ضمن استفاده از کلیهی وسائل استاندارد، تمام نکات ایمنی رعایت شود؛ زیرا خطر برق گرفتگی بسیار جدی است.
۴- هر استخر باید مجهز به یک خط تلفن و همچنین شماره تلفنهای بیمارستانها و اورژانس باشد.
دیدگاه های شما
به نکات زیر توجه کنید