
تعریف یوگا
یوگا از دو بعد جسمی و ذهنی تشکیل شده و هیچ وقت تمرین های بدنی از تمرین های ذهنی جدا نیست. برای انجام تمرین های بدنی ( آسانا ) از تمام کفایت های ذهنی مثل توجه، دقت و تمرکز استفاده می شود، همین طور برای انجام تمرین های ذهنی مثل مراقبه کردن، درست به همان اندازه که از ذهن استفاده می کنیم بدن را هم به کار می گیریم، چون وضعیت بدن و حالت نشستن در ایجاد تمرکز فکر و جایگاه “حضور” نقش مهمی دارد. در هر تمرین یوگا این تاکید به وصل کردن وجود دارد.
یوگا و رشته های آن :
یوگا به چهار رشته اصلی تقسیم می شود که عبارتند از:
باکتی یوگا :
رسیدن به حقیقت و وصل شدن از طریق تجربه عشق و محبت به تمامی موجودات و مخلوقات عالم.
کارما یوگا:
رسیدن به حقیقت و وصل شدن از طریق کار و خدمت بدون چشم داشت.
گیانا یوگا:
رسیدن به حقیقت و وصل شدن از طریق کسب دانش و آگاهی.
آشتانگا یوگا:
رسیدن به حقیقت و وصل شدن از طریق به کنترل درآوردن و پرورش جسم و فکر و در نهایت متحد و هماهنگ کردن آن دو. این رشته از یوگا خود به دو شعبه تقسیم می شود: هاتها یوگا و راجا یوگا
هاتها یوگا: در این رشته از یوگا تمریناتی وجود دارد که انجام دادن مرتب آنها تاثیرات زیر را دربردارد:
الف) بدن از سموم و ناخالصی ها پاک می شود.
ب) در این طریق روش هایی وجود دارد که سبب تقویت دستگاه تنفس، گردش خون، گوارش و سیستم عصبی می شود و شخص با انجام دادن آنها بر مقاوت طبیعی خود افزوده و سلامتی را در حیطه جسم و ذهن تجربه خواهد کرد.
ج) شخص را قادر می سازد بر واکنش های غیر ارادی ( Impulse ) خود کنترل و تسلط داشته باشد.
راجا یوگا :
در این رشته راه هایی وجود دارد که شخص با انجام دادن آن ها به کنترل و انضباط ذهن دست می یابد. با انجام دادن تمرین های این بخش از یوگا، مهارت های ذهنی افزایش پیدا می کند و میزان دقت، تمرکز، اراده، حافظه و سایر توانایی های ذهنی فرد تقویت می شوند. در راجا یوگا مراحلی وجود دارد که شخص با پیمودن آنها، ذهن بی قرار خود را در آرامش و صلح درونی مستقر می کند. این مراحل عبارتند از :
1. Pratyahara ، کناره گیری حواس از محرکات
2. Dharana ، تمرکز فکر
3. Dhyana ، مراقبه
4. Samadhi ، یکی شدن
شاخه های مرسوم ورزش یوگا
یوگایی که اکنون در بیشتر کشورهای جهان به آن عمل می شود و به عنوان کلیدی برای رسیدن به سلامت جسم و آرامش روان آن را به کار می برند، هاتها یوگا و بخشی از راجایوگا ست. زیرا با توجه به زندگی شتاب زده صنعتی و ماشینی که کم و بیش هر شهروندی با آن در تماس است و احتیاج انسان به تندرستی و آرامش فکری، تمرین های بدنی، تنفسی و ذهنی که در این قسمت از یوگا وجود دارد، جوابگوی نیازهای او است.
در مورد این بخش از یوگا، سالها ست که متخصصان ورزش و تربیت بدنی، پزشکان، روان پزشکان و سایر پژوهشگران مراکز تحقیق علوم انسانی و دانشگاه های بزرگ جهان، بررسی و تحقیق می کنند. نتایج علمی و کاربردی این تحقیقات هم اکنون در درمانگاه های سلامتی جسم و ذهن، در دانشگاه ها ( بعنوان واحد درسی )، مراکز ورزشی، آسایشگاه های معلولین و معتادان و … به عنوان شیوه های افزایش مهارت های جسمی و ذهنی به کاربرده می شود.
یوگا چیست؟ژیمناستیک ،هیپنوتیزم یا مدیتیشن؟
تمرین یوگا برای سلامتی مفید است، اما یوگا چیست ؟ آیا ورزش است یا مدیتیشن ؟
یوگا قرن شش پیش از میلاد مسیح توسط بودایی ها انجام می شد. پس از پشت سر گذاشتن قرن ها، امروزه به عنوان الگویی برای ورزش کردن به تمام دنیا رسیده است. یوگا کمک می کند تا بتوانیم نقطۀ مرکزی بدن و روح مان را که همان احساسات و عواطف است کنترل کنیم. این ورزش وضعیت ظاهر را تضمین می کند.
پیش از هر چیز: یوگا چیست؟
ژیمناستیک است یا هیپنوتیزم یا مدیتیشن؟
دادن تعریفی روشن از یوگا دشوار است. لیونل کوردن، که 35 سال متخحصص این رشته بوده است، برای ما توضیح می دهد که ” یوگا روشی است که تمام بدن ما را تحت تأثیر قرار می دهد تا انسجام و پیوستگی از دست رفته اش را بازیابد.
یوگا ماهیچه های ما را قوی، روحیه مان را متعادل و ملایم، و تحمل و طاقت مان را بیشتر می کند. علاوه بر همۀ این ها، یوگا به واسطۀ تمرین های ریلکسیشن، بر روح ما نیز اثر دارد.
به طور گسترده، یوگا روشی برای آموزش نیز محسوب می شود؛ حتی می توان از آن به عنوان متد بازپروری هم زمان روح و جسم نیز نام برد. یوگا تمرینی است 100 در100 مفید، برای بدن ضعیف شما که به درستی با آن رفتار نشده، و ذهن پر از فکر و دغدغه های خسته کننده ای است که مغز بیچارۀ ما هر روز همۀ آنها را تحمل می کند.
احساسات، قلب یوگاست
احساس (émotion) به چه معنی است؟
برخلاف باور عامه، احساسات در ذهن پدید نمی آیند بلکه منشأشان بدن است. این احساسات بدون وقفه و پشت سرهم ظاهر می شوند:
شادی، ترس، اضطراب… احساسات خودآگاه یا ناخودآگاه ما را در برمی گیرند و قادرند خاطرات خوب یا بدی برای ما خلق کنند. نکتۀ مهم این است که بتوانید احساسات تان را در طی روز مشخص کنید و با هدایت درست آنها حالات متفاوت تان را مدیریت کنید.
اینجاست که یوگا معنای خودش را پیدا می کند زیرا دقیقاً مرکز توجه یوگا مجموعۀ احساسات است. این احساس های بدن پس از ظهور آسیب شناسی بیان شدند و به واسطۀ تمرین یوگا تخلیه می شوند.
پس از یک جلسه یوگا، بدن به چندین شکل تبدیل شده است. در واقع یوگا آگاهی نسبت به همۀ احساسات را به ما می دهد، یعنی توانایی تشخیص دادن آنها از یکدیگر و پیش بینی کردن جریان های شان. این آن چیزی است که یوگا بر شما اعمال می کند، با فراگیری یوگا به آنچه که در درونتان اتفاق می افتد آگاهی خواهید داشت و احساسات تان را به وضوح مشاهده می کنید: من عصبانی هستم، من غمگین هستم، من آرزده هستم… ”
یوگا برای همۀ مردان و زنان؟
لیونل کوردن توضیح میدهد که: “یوگا برای همۀ افراد چه زن و چه مرد، بدون محدودیت سنی توصیه می شود. سابقاً، تصویر یوگا کمی منفی بود: شاید به خاطر حالت فرا طبیعی و سکون یوگا!
اما امروزه تمایل به این رشته خصوصاً در میان جوان ترها بیشتر شده است، حالا دیگر سال هاست که این رشتۀ سرکش و نافرمان افراد را به سمت خود می کشد. می توان گفت که در ابتدا بیشترین علاقه مندان به یوگا حدوداً 40 ساله بودند ولی طی سه سال افزایش قابل توجهی در گرایش افراد 25 تا 35 ساله به این رشته مشاهده شد. در درجۀ دوم، یوگا از دید آنها تبدیل به یک روش واقعی شده است”.
و اما دلایل: ورای علاقه به این تمرین، جوان تر ها برای نظم دادن به دلهره ها ، اضطراب ها و احساسات شان و بر عهده گرفتن مسئولیت ها به این رشته گرایش پیدا کرده اند. حدود یک میلیون نفر یوگا کار در فرانسه وجود دارد، بی شک این رشته موفقیت چشمگیری خواهد داشت و در سال های آینده شاهد گسترش هرچه بیشتر آن خواهیم بود.
شیوۀ انجام یوگا
یوگا نیاز به انجام تمرین و آماده سازی منظم و پیگیرانه است اما لیونل کوردن تصریح می کند که ” از آنجایی که احساسات تکراری یا فقط موقت اند، آماده سازی برای همۀ افراد به یک شیوۀ انجام نمی شود و هرکس بسته به شخصیت و روحیاتش، آماده سازی متفاوتی دارد.
” جلسات یوگا با حرکات کششی شروع می شوند، تمرین هایی برای انعطاف پذیری و در پایان مشاهده ای از آنچه طی یک مرحلۀ درونی سازی اتفاق می افتد.
” حالات متفاوت بدن نیازمند تمام بدن، وضعیتش و افکار فرد هستند. بر اساس دردها و ناخوشی ها، روش های متفاوتی وجود دارد، مانند: ماساژ خودکار شکم یا مدیتیشن، فنون تنفس در مقابل نگرانی ها و…”
خوب است که یوگا سه بار در هفته و هر بار به مدت 20 الی 40 دقیقه تمرین شود. لیونل کوردن بر این نکتۀ مهم تأکید می کند که” یوگا برای هر فردی فواید خاص و منحصر به فرد خودش را دارد.” [ممکن است فواید یوگا برای شخصی متفاوت از شخص دیگر باشد
یوگا فرایند كشف خود شناسی را در پی دارد .و علاوه بر فوایدی كه برای افراد دارد برای جامعه نیز می تواند مفید باشد .در واقع نمی توان گفت یوگا فقط یك ورزش بدنی است چون پژو هشهای علمی ثابت می كند كه یوگا نه تنها بر جسم انسان تا ثیر می گزارد بلكه در تنظیم نیروی پرانیك یا انرژی حیاتی و جریان آن و همچنین بر ضمیر انسان نیزموثر می باشد.
یوگا علم حیرت انگیزی است كه تفكر استدلال و منطق را در سطح عالی به انسان هدیه می كند.یوگا به معنی اتحاد است و منظور از یوگا اتحاد و یگانگی با وجود درونی است.برای رسیدن به این اتحاد تعداد حالات و وضعیت هایی وجود دارد كه آسانا نامیده می شود . كه با حركات یا تمرینات ژیمناستیك نرمشها و بدن سازی نباید اشتباه گرفت.
مفهوم و معنای یوگا ( اتحاد و یگانگی ) با وجود درونی است كه با رفع دو گانگی فكر و ماده و نیل به یك واقعیت متعالی در درون عملی می شود .آسانا به معنی قرار گرفتن در وضعیت و حالتی كه در آن میتوان رو حاً و جسماً خو نسرد و راحت بود و در آرامش كامل قرار گرفت.
برنامه آموزشی یوگا به گونه ای طرح ریزی شده كه به توسعه بافت شخصیت منتهی می شود.
آسانا به علت گششهای عضلانی و ماساژ اعضا و غدد داخلی و ایجاد هماهنگی بین اعضاء بدن و سیستم اعصاب برای ایجاد سلامتی ورفع بیماری ها بسیار موثر بوده وبه تمرین كننده سلامتی اعطا می كند و بطور خارق العاده ای در تسكین و بهبود بسیاری از بیماریها و حتی بیماریهای غیر قابل علاج مفید واقع میشود . ومیتواند درد را از بین ببرد یا قابل تحمل نماید.
هدف از تمرین آساناها ی یوگا(حرکات اصلی یوگا)= توسعه شخصیت ،روانی و روحی است .
هدف از تمرینهای ورزشی = حفظ سلامت وكسب قدرت بدنی از طریق تقویت جسم وعضلات واستخوانهاست. تمرینات جسمی علاوه بر سرعت حركت نیازمند تنفس زیاد است كه كار قلب وسیستم تنفسی را زیاد میكند ودر نتیجه خستگی وكم شدن انرژی حیاتی را موجب می شود .
ورزشكاران جوان در حین تمرینات ورزشی خود را سالم احساس می كنند اما با رشد تدریجی بدن زمان اعضای بدن به علت كهولت كارایی خود را نسبت به وظایفی كه دارند از دست می دهند . آنگاه دچار مشكلات تنفسی یا بیماری های روماتیسمی می شوند و این بدان دلیل است كه بیشتر از حد معمول از محلهای ارتباط و اتصال استخوانها با هم استفاده شدهاست .
وعضلات نیز بیش از حد رشد كرده اند از اینرو سختی و استحكام خود را از دست داده اند وشل شده اند. این تغییر باعث میشود كه بافت عضلانی به چربی مبدل گردد . اگر بمدت كوتاهی تمرینات ورزشی و بدن سلزی قطع شود چربی زیادی در عضلات جمع می شود .ورزش های سنگین برا همه افراد میسر نیست اما آساناهای یوگا برای همه سنین امكان پذیر است .
1 -آساناهای یوگا جامع ترند و بتدریج با وانهادگی و تمركز انجام می شوند كه سیستم درونی و بیرونی را تحت تاثیر قرار می دهد از این رو سیستم اعصاب. غدد داخلی و اعضای درونی و یرونی تشویق می شوند كه بطور صحیح عمل كنند ضمناً آساناها اثر فیزیكی روانی دارند و در بهبود ناتواناییها موثر بوده و فاقد محدودیتها برای افراد تندرست یا ناسالم . جوان یا پیر می توانند این تمرینها را انجام دهند .
2-با انجام یوگا هورمونهای مختلف در سطح بدن متناسب ترشح می شوند و سلامتی بدن را تامین میكنند . با ایجا د سلامتی علاقه به حیات و ادامه زندگی افزایش می یابد .
3-از طریق انجام تمرین های منظم یوگا – عضلات – استخوانها – دستگاه تنفسی – دستگاه دفعی – گردش خون هماهنگ می شوند و تمرینهای یوگا به بدن قابلیت انعطاف میدهد و انسان را در تطابق با تغییرات محیط توانا میكند وبا تحریكات ترشحات دستگاه گوارش جذب و دفع نظم ایجاد می كند كه اثرات مستقیمی به ایجاد تعادل در اعصاب سمپاتیك وپارا سمپاتیك دارد . خلاصه آنكه تمرینات یوگا بدن رادر حالت تعادل و خوب نگه می دارد و بدن نا سالم را بسوی سلامت هدایت می كند .
4- تمرینات یوگا مشابه داروست كه متناسب با توانایی ،ظرفیت وحساسیت بدن انسان تجویز می شود. همانگونه كه نسبت مصرف دارو باید رعایت شود تا منجر به نتیجه گردد تمرینات یوگا نیز باید زیر نظر استاد و به مقدار مشخص انجام شوند.والا نتایج حاصله رضایت بخش نخواهد بود .
آشتانگا یوگا(یوگای 8گانه) = یوگای انضبات جسم وفكر – ارتباط روح و جسم ( جسم از طریق آساناها و تغذیه پرورش پیدا می كند . ذهن از طریق مدیتیشن و شاواسانا )
جسم از طریق هاتا وگا – ذهن از طیق راجا یوگا .
هاتا یوگا : شخص را قادر می سازد بوسیله تمریناتی بر مقاومت طبیعی خود افزوده وسلامتی را در حیطه جسم ذهن تجربه كند وبر واكنشهای عصبی غیر ارادی خود كنترل و تسلط داشته باشد .
راجا یوگا : با این روش به كنترل و انظباط ذهن دست می یابیم .با انجام این تمرینها مهارتهای ذهنی افزایش پیدا كرده . میزان دقت . تمركز. اراده . اراده و حافظه و سایر توا نایهای ذهنی تقویت می شود .
چینی ها معتقدند سلامتی تركیبی از سلامت روح . ذهن و جسم می باشد و سلامت كامل با تعادل این سه سیستم امكان پذیر است . آنان معتقدند تعادل بسیار حیا طی و مهم است و هر عضوی با اعضا ء مر تبط دیگر باید در حال تعادل باشد تا انرژی مثبت در همه بدن ایجاد شود و سلامت كامل برقرار شود .
دیدگاه های شما
به نکات زیر توجه کنید