بهداشت ، علم حفظ تندرستی است و در باره ی مــراقبت از بدن و اصـول یک زندگی سالم بحث می کند و هدف آن حفظ سلامتی بدن (جسمی, فکری , اجتماعی , معنوی ) و پیشگیری از مبتلا شدن به بیماریهاست .
بهداشت ورزشی چیست؟
به وجود آوردن شرایط و عواملی را گویند که در نتیجه آن ورزشکاران بدون هیچگونه آسیب دیدگی شروع به ورزش کنند و در حین و بعد از ورزش احساس هیچگونه ناراحتی نکنند.
ورزش اصول بهداشتی خاص خود را دارد که رعایت آنها از بروز عواقب خطرناک جلوگیری می کند و مهم است بدانیم چگونه ورزش کنیم تا بتوانیم برای کارهایی که در آینده باید انجام دهیم توانایی داشته و آسیب کمتری ببینیم و زود خسته نشویم.
هنگام ورزش باید به نکات زیر توجه کامل داشت:
– لباس ورزشی نباید از *** پلاستیک باشد تا از تبادل هوا جلوگیری نماید و در نتیجه باعث افزایش دمای بدن گردد.
– لباس نباید تنگ باشد. در قسمت های مچ دست و پا از *** کش استفاده نگردد.
در هوای سرد از کلاه یا پیشانی بند استفاده شود.
– کفش ورزشی باید راحت و دارای قوس مناسب با کف پا باشد
و از یک کفه اضافی در کفش استفاده گردد.
کفش نباید تنگ و یا گشاد باشد، از کفش های ورزشی بدون پاشنه، میخ دار و یا استوک دار روی آسفالت و یا سالن استفاده نکنیم.
حتما باید هنگام ورزش از جوراب ورزشی استفاده کنیم.
– بدن ورزشکار باید هنگام تمرین تمیز باشد تا عمل تنفس پوست و تعرق به آسانی صورت گیرد.
– لباس تمرین بعد از ورزش باید شسته شود و از پوشیدن لباس دیگران جدا خودداری گردد، زیرا در غیر اینصورت ممکن است، باعث انتقال بیماری شود.
– یک ورزشکار باید حوله، لیوان و لباس گرم اختصاصی داشته باشد.
بهتر است فاصله مصرف غذا تا شروع تمرینات ورزشی ،
کمتر از یک ساعت نباشد تا هضم و جذب مواد غذایی انجام گرفته
و خون به مقدار کافی در دسترس ماهیچه ها باشد
– در هنگام بیماری تا زمانی که بهبودی حاصل نشده ورزشکار حق شرکت در فعالیت ورزشی را ندارد.
– در هنگام آسیب دیدگی به خصوص ضربه به سر یا ستون فقرات، باید فعالیت را قطع کرد.- در هنگام ورزش اگر دچار حالت تهوع، سرگیجه یا دردهای عضلانی شدید، باید فعالیت را قطع کرد.
– قبل از فعالیت های ورزشی با استفاده از حرکات نرمش، بدن را خوب گرم کرد و پس از فعالیت ورزشی باید بدن را سرد و به حالت اولیه برگرداند.
– پس از ورزش نباید در جریان هوای سرد قرار گرفت و یا آب سرد زیاد نوشید تا دچار سرماخوردگی نگردید.
– بلافاصله بعد از غذا نباید ورزش کرد.
-پس از فعالیت های ورزشی در معرض جریان هوای سرد قرار نگیرید زیرا احتمال ابتلا به امراض مختلف منجمله بیماری های کلیوی همواره وجود دارد .
-سعی کنید پس از تمرین و بازی ، لباس های ورزشی خود را شسته و در زیر نور آفتاب خشک کنید .
زیرا لباس های ورزشی آغشته به عرق بدن ، محیط مناسبی برای رشد قارچ های بیماری زایی است که در صورت استفاده مجدد از آن ها می توانند انسان را مبتلا نمایند .
– پیوسته اصول انسانی و احترام به دیگران را مد نظر داشته و همانند یک ورزشکار واقعی رفتار نمایید.
– بهتر است فاصله مصرف غذا تا شروع تمرینات ورزشی ،
کمتر از یک ساعت نباشد تا هضم و جذب مواد غذایی انجام گرفته و خون به مقدار کافی در دسترس ماهیچه ها باشد .
ضمناً از نیم ساعت مانده به تمرین تا یک ربع بعد از تمرین ،
از صرف نوشیدنی خیلی سرد باید خودداری شود .
– احساس خستگی و کوفتگی در پایان تمرین مخصوصاً در مسابقات ورزشی دست می دهد .
در این حالت بدن کاملاً به حالت عادی برنگشته و آمادگی هضم معمولی غذا را ندارد و مدتی طول می کشد تا پس از فعالیت شدید ، اشتها به وجود آید .
بنابراین بعد از تمرینات و مسابقات ، تنها مواد غذایی مناسب ، نوشیدنی مخصوصاً آب میوه است .
عقل سالم در بدن سالم !!! ورزش کنید ، از الکل و دخانیات دوری کنید تا یک عمر در سلامت زندگی کنید !!!
بهداشت پوشاک ورزشی
لباس ورزشی:
هر ورزشی با توجه به ویژگی های خود لباس مخصوص دارد همچنین شرایط محیطی که در آن فعالیت صورت می گیرد می تواند در انتخاب نوع لباس مؤثر باشد.
خصوصیات لباس ورزشی:
لباس ورزشی تقریبا باید گشاد، کم وزن و راحت باشد و متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه انتخاب شود. بهتر است فرد در حین انجام فعالیت های بدنی و ورزشی لباس کمتری بپوشد زیرا تمرین های بدنی تا حدی او را گرم می کند. رنگ لباس علاوه بر خلق زیبایی از لحاظ روانی نیز تاُثیر خاصی دارد.
فرد باید متناسب با درجه حرارت محیط لباس مناسب بپوشد برای مثال:
در درجه حرارت ۱۶ تا ۲۷ درجه سانتی گراد (در حین انجام فعالیت های بدنی) پیراهن نازک و شورت ورزشی مناسب است.
در درجه حرارت ۶ تا ۱۶ درجه سانتی گراد پیراهن ورزشی آستین دار با شلوار ورزشی مناسب است.
در درجه حرارت زیر ۶ درجه سانتی گراد پویشیدن لباس گرم بهتر است.
نکته ها:
استفاده از کلاه و دستکش در دمای زیر ۱۱ درجه سانتی گراد نیز توصیه می شود.
پوشیدن پیراهن نایلونی یا استفاده از لباس ورزشی تهیه شده از الیاف مصنوعی به هیچ عنوان توصیه نمی شود.
پاکیزگی لباس به تندرستی فرد کمک می کند و از ضروریات بهداشت فردی محسوب می شود اما گاه، ورزشکاران به موضوع بهداشت پوشاک خود بی توجهی می کنند و شرایط را برای ایجاد بیماری ها فراهم می سازند. بهتر است لباس ورزشی رنگی روشن داشته باشد.
کفش ورزشی:
کفش های ورزشی باید راحت و با دوام باشند و به خوبی از پا محافظت کنندو با انجام فعالیت ورزشی عملکرد لازم را داشته باشند. در هر ورزشی انجام حرکات ویژه ای مد نظر است بنابراین کفش باید در مقابل فشارهای وارده، از پا محافظت کند و در انجام مناسب حرکات، ورزشکار را یاری کند.
کفش نا مناسب با ایجاد فشار به پا می تواند باعث تغییر شکل پا و همچنین ایجاد پینه و تاول شود علاوه بر این کفش نامناسب باعث ایجاد اختلالات مکانیکی می شود که در تعادل کلی بدن اثر می گذارد و حتی ممکن است به وضعیت نامناسب عضلات و مفاصل منتهی می شوند.
انتخاب کفش:
به طور کلی کفش مناسب برای ورزش باید سه خصوصیت مهم داشته باشد:
از پا محافظت کند.
پا در آن راحت باشد.
هنگام حرکت نقل و انتقال فشارها و نیروهای وارد به پا را، تعدیل کند.
کفش راحت ورزشی باید:
جفت و جزم پا باشد.
وزن مناسب داشته باشد.
نرم و انعطاف پذیر باشد.
آب و رطوبت در آن نفوظ نکند.
هوا بتواند در آن جریان پیدا کند و قابلیت تبادل دما را داشته باشد.
نکته ها:
درست اندازه کردن کفش ها به دلیل اختلاف اندازه و شکل بین پای چپ و راست کار بسیار مشکلی است بنابراین دقت در این امر بسیار مهم است. برای این منظور تمام شرایط را باید به دقت مد نظر گرفت مانند نوع جوراب یا حرکات خاص ورزشی (پریدن، دویدن)
توصیه می شود اندازه کردن کفش در پایان روز انجام شود زیرا اندازه پا در غروب بزرگتر از صبح است.
کفش باید کاملا راحت باشد و به اندازه ای بزرگ باشد تا تمام انگشت ها بتواند در آن صاف قرار گیرند و به راحتی حرکت کنند.
کفش باید در طول خود خم شود. این خم شدن باید منطبق بر محل خم شدن کف پا باشد. اگر محل خم شدن کفش جلوتر یا عقب تر از محل خم شدن پا باشد به پوست و ساختمان پا فشار وارد می شود.
کفش سفت و غیر قابل انعطاف فشار زیادی به تاندون های پا وارد می کند.
هنگام ورزش حتی تمرینات سبک، پوشیدن کفش ورزشی الزامی است.
گاه دیده شده افراد همان کفشی را که برای راه رفتن عادی به پا می کنند هنگام ورزش و کوهنوردی نیز استفاده می کنند اما باید این نکته را در نظر گرفت که دامنه حرکتی مچ پا، مفاصل و وضعیت حرکات انگشت ها برای انجام حرکات در شرایط مختلف متفاوت است بنابر این استفاده از کفش های مخصوص برای کارهای متفاوت ضروری است.
دیدگاه های شما
به نکات زیر توجه کنید